Aktualności

Sejm
3 marca 2010

3 marca 2010

We wtorek 2 marca Minister Finansów Jacek Rostowski uczestniczył w posiedzeniu Narodowej Rady Rozwoju, powołanej przez Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego. Podczas posiedzenia minister przedstawił I pakiet czterech reform w ramach Planu Rozwoju i Konsolidacji Finansów Publicznych na lata 2010-2011.

MINISTERSTWO FINANSÓW
PIERWSZY PAKIET REFORM DLA KONSOLIDACJI FINANSÓW PUBLICZNYCH
?
PROPOZYCJE DLA PREZYDENTA RP
2 MARCA 2010
Spis treści
1. Wstęp…………………………………………………………………………………………………………………………….3
2. Pierwszy pakiet reform ? propozycje dla Prezydenta RP……………………………………………………….5
2a. Ustawa o stabilności finansów publicznych – wprowadzenie wiążących reguł wydatkowych5
2b. Włączenie funkcjonariuszy i żołnierzy do powszechnego systemu emerytalnego……………10
2c. Uspójnienie wymiaru rent z wymiarem emerytur………………………………………………………..14
2d. Odsztywnienie wydatków publicznych………………………………………………………………………17
3. Skutki dla finansów publicznych………………………………………………………………………………………20
2
1. Wstęp
Przedstawiony miesiąc temu przez Premiera Rządu – Pana Donalda Tuska – Plan Rozwoju i Konsolidacji Finansów Publicznych na lata 2010-2011, stanowi plan działań i zobowiązania dla Rządu na drugą część kadencji. Efekty realizacji tych zobowiązań są jednak o wiele istotniejsze, gdyż sięgają horyzontu czasowego najbliższych kilkunastu lat.
Zgodnie z Planem Rozwoju i Konsolidacji Finansów Publicznych założenia do zmian legislacyjnych dla zaproponowanych w Planie projektów zostaną przyjęte przez Radę Ministrów do końca I półrocza 2010, co daje szanse na ich wejście w życie jeszcze w tym roku. Jest to jednak zadanie nie tylko dla Rządu, ale także dla Parlamentu i Prezydenta. Dlatego Rząd będzie dążył do uzyskania jak najwcześniejszego poparcia tych instytucji dla reform, co ułatwi i przyspieszy proces legislacyjny.
Mimo, że Polska ? dzięki oszczędnościowym działaniom rządu z 2008 i 2009 roku – wychodzi z kryzysu światowego znacznie mniej zagrożona kryzysem finansów publicznych niż wiele innych krajów OECD, prezentowane poniżej zmiany są niezbędne dla rozwiązania pokryzysowego problemu wysokiego deficytu finansów publicznych i rosnącego długu publicznego.
Przekroczenie kolejnych progów ostrożnościowych relacji długu publicznego do PKB wiązałoby się z koniecznością podjęcia coraz dalej idących działań sanacyjnych, które byłyby bardzo dotkliwe dla społeczeństwa, gdyż mogłyby wymagać drastycznego i nagłego zmniejszenia wydatków socjalnych oraz zwiększenia obciążeń podatkowych. Rząd jest jednak zdeterminowany podjąć działania, które zapobiegną wystąpieniu takiego scenariusza. Potrzebuje wsparcia innych uczestników procesu legislacyjnego ? posłów, senatorów i Prezydenta.
Konieczne jest jak najszybsze przygotowanie i wprowadzenie niezbędnych reform finansów publicznych, które w pierwszej kolejności doprowadzą do zmniejszenia nierównowagi fiskalnej, a następnie stworzą przestrzeń dla zwiększenia efektywności i poprawy struktury wydatków publicznych. Niestety, ze względu na zaniechania lat ubiegłych i ustawowe konsekwencje przekroczenia przez dług publiczny kolejnych progów ostrożnościowych,
3
reform tych nie można odkładać w czasie i muszą być one rozpoczęte jak najszybciej. Realizacja wiarygodnej konsolidacji fiskalnej i wiążąca się z tym perspektywa zbudowania zdrowych fundamentów długofalowego i stabilnego wzrostu gospodarczego, powinny przyczynić się do przyspieszenia ożywienia, w tym wzrostu aktywności inwestycyjnej i obniżenia kosztów jej finansowania. Z drugiej strony kłopoty Grecji i ryzyka związane z koniecznością ich rozwiązania powinny powodować, że bez zbędnych dyskusji politycznych, jak najszybciej trzeba wprowadzić proponowane zmiany.
Kluczowe dla wiarygodności przedstawionej strategii konsolidacji będzie wzmocnienie jej ram instytucjonalnych. W tym celu rząd zaproponuje wprowadzenie nowych rozwiązań, w tym reguł fiskalnych, koncentrujących się na stronie wydatkowej sektora finansów publicznych oraz wzmocnionych działaniami uzupełniającymi. Trwałość tych rozwiązań powinna być zapewniona przez ich umocowanie w polskim ustawodawstwie, a efektywność zwiększona poprzez ich wkomponowanie w wiążące plany wieloletnie. Działania te zapewnią stabilność finansów publicznych w średnim i długim okresie poprzez utrzymanie deficytu strukturalnego finansów publicznych na poziomie średniookresowego celu budżetowego. Będzie to równocześnie spójne z obniżeniem deficytu sektora finansów publicznych poniżej poziomu 3% PKB, co pozwoli na zdjęcie z Polski procedury nadmiernego deficytu.
Plan konsolidacji finansów publicznych obejmuje wzmocnienie instytucjonalnych ram organizacji finansów publicznych, odsztywnienie wydatków publicznych i dokończenie reformy emerytalnej, poszerzenie bazy podatkowej i prywatyzację. Poniżej przedstawiamy pierwszy pakiet reform, których poparcie przez odpowiedzialne siły polityczne powinno być naturalne i niekontrowersyjne, gdyż realizują one nakreślone powyżej cele, znane i szeroko popierane przez ekspertów i społeczeństwo. 4
2. Pierwszy pakiet reform ? propozycje dla Prezydenta RP
2a. Ustawa o stabilności finansów publicznych – wprowadzenie wiążących reguł wydatkowych
Uzasadnienie
Doświadczenia w funkcjonowaniu istniejących ram instytucjonalnych finansów publicznych pokazują, że ramy te są wciąż niewystarczające i należy je wzmocnić. Rząd proponuje zatem wprowadzenie wiążących reguł wydatkowych.
Nowa główna reguła budżetowa powinna mieć walor czasowej uniwersalności rozumiany jako antycykliczność. Nie chodzi o to by ona nas ?wyciągnęła? ze zbyt dużego deficytu i odwróciła tendencję rosnącego długu publicznego, gdyż jej zadaniem powinno być stabilizowanie długu publicznego na bezpiecznym poziomie i niedopuszczenie by kłopoty, z którymi Polska boryka się dziś mogły się, powtórzyć. Reguła powinna być prosta, łatwa do monitorowania, silnie umocowana prawnie i obejmująca możliwie szeroki agregat wydatków. Wcześniej jednak obowiązywać zacznie reguła doraźna, tworząca warunki wejścia w życie reguły docelowej. Dodatkowo rząd proponuje wprowadzenie odpowiednich mechanizmów prewencyjnych i korygujących wymuszających większą odpowiedzialność i dyscyplinę finansów publicznych.
Osiągnięcie trwałej stabilności finansów publicznych
Wprowadzenie reguły docelowej ma na celu osiągnięcie trwałej stabilności finansów publicznych poprzez obniżenie, a następnie stabilizację deficytu strukturalnego finansów publicznych na poziomie średniookresowego celu budżetowego (MTO ? medium-term objective)1. Zgodnie ze zreformowanym w 2005 r. Paktem Stabilności i Wzrostu2 średniookresowy cel budżetowy powinien być określony w taki sposób by zapewnił realizację trzech celów. Po pierwsze powinien zapewnić odpowiedni margines bezpieczeństwa przed
1 Taki poziom deficytu strukturalnego jest spójny z nominalnym deficytem sektora instytucji rządowych i samorządowych na poziomie poniżej 3% w okresie całego cyklu koniunkturalnego. Zgodnie z Zarządzeniem Rady nr 1466/97 dotyczącego wzmocnienia nadzoru sytuacji budżetowej i nadzoru i koordynacji polityki gospodarczej średniookresowy cel budżetowy powinien być określony w ujęciu uwzględniającym wahania cyklicznie, po uwzględnieniu działań tymczasowych i jednorazowych.
2 Konkluzje Prezydencji z Rady Europejskiej w dniach 22-23 marca 2005 r. w sprawie poprawy stosowania Paktu Stabilności i Wzrostu.
5
przekroczeniem 3% limitu dla deficytu w ujęciu nominalnym. Po drugie osiągnięcie celu średniookresowego jest spójne z dążeniem do zapewnienia długookresowej stabilności finansów publicznych. W końcu, dzięki powyższym, osiągnięcie celu pozwala na elastyczne kształtowanie budżetu, w szczególności uwzględnianie potrzeb w zakresie inwestycji publicznych.
Średniookresowy cel budżetowy został określony przez Polskę w 2006 r. w kolejnej z Aktualizacji Programu Konwergencji. Stanowi on jednocześnie zobowiązanie Polski do jego osiągnięcia. Ograniczenie strukturalnego deficytu sektora finansów publicznych do ? określonego w Programie Konwergencji ? poziomu średniookresowego celu budżetowego, zgodnego ze zobowiązaniami Polski wynikającymi z Paktu Stabilności i Wzrostu, będzie chronić przed przekroczeniem przez nominalny deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych progu 3% PKB, nawet w czasach dekoniunktury, a jednocześnie zwiększy pole manewru dla kształtowania polityki budżetowej.
Powinno to zapewnić nieskrępowane działanie automatycznych stabilizatorów koniunktury, nakierowane na zmniejszenie wahań cyklicznych w gospodarce oraz sprzyjać utrzymaniu długu publicznego na bezpiecznym poziomie. Stabilność fiskalna jako integralna część stabilności makroekonomicznej powinna tworzyć sprzyjające warunki do podnoszenia tempa wzrostu potencjalnego PKB.
Uzupełnienie i wzmocnienie istniejących obecnie ram instytucjonalnych
Rząd proponuje uzupełnienie istniejących obecnie ram instytucjonalnych dla prowadzenia polityki fiskalnej w Polsce poprzez wprowadzenie reguł wydatkowych (pierwszej o charakterze tymczasowym, zmniejszającej deficyt strukturalny do poziomu pożądanego, czyli średniookresowego celu, i drugiej, docelowej, służącej stabilizowaniu deficytu na nowym poziomie) oraz innych mechanizmów i zasad dotyczących strony wydatkowej sektora finansów publicznych. Projektowane zmiany ustawowe będą instrumentem poprawy wyniku sektora finansów publicznych, odpowiedzialności i dyscypliny fiskalnej w sensie makroekonomicznym. Nowe ramy instytucjonalne będą wspierać przejrzystość realizowanej polityki fiskalnej poprzez jasne określenie sposobów osiągania nakreślonych powyżej celów oraz dostarczą wsparcia dla planowanej konsolidacji fiskalnej przez wzmocnienie wiarygodności polityki fiskalnej i zwiększenie odpowiedzialności władz gospodarczych. Istotnym elementem powyższych rozwiązań będzie wprowadzenie wiążących reguł wydatkowych (doraźnej i docelowej) wraz z przedstawieniem klarownych mechanizmów
6
monitorowania i egzekwowania ich wypełniania. Dodatkowym elementem będzie wskaźnik zmniejszania relacji wydatków publicznych do PKB.
Wzrost wydatków o 1 % w ujęciu realnym
W przypadku reguły wydatkowej służącej obniżeniu deficytu strukturalnego, konieczne będzie bardzo silne ograniczenie wzrostu wydatków o charakterze uznaniowym, a więc niewynikających z istniejących ustaw regulujących wydatki publiczne, oraz silne ograniczenie powstawania nowych takich ustaw. Wzrost tych wydatków w najbliższych latach nie powinien przekraczać 1% w ujęciu realnym. By tworzyć jednak przestrzeń do dalszego zwiększania wydatków o charakterze rozwojowym, w tym przeznaczonych na współfinansowanie projektów unijnych, konieczne jest dalsze ?odsztywnianie? dzisiejszej struktury wydatków publicznych (jego elementem jest propozycja 2d). Pozwoli to na lepsze wykorzystywanie instrumentu polityki gospodarczej jakim jest budżet państwa. Szczegółowy katalog wydatków objętych regułą określony zostanie w założeniach do projektu ustawy. Dynamika wzrost tych wydatków określany byłby zatem formułą:
Wrd = [(CPI + 1) ? 100] *100%
Reguła docelowa
Reguła docelowa, stabilizująca deficyt strukturalny na docelowym poziomie, powinna obejmować możliwie szeroki zakres wydatków sektora finansów publicznych, dzięki czemu zapewni wystarczający stopień swobody w kształtowaniu poszczególnych składowych ogólnego agregatu. Będzie ona miała charakter antycykliczny, będzie oparta w części realnej na wzroście gospodarczym w pięcioletnim okresie referencyjnym, a w części nominalnej na celu inflacyjnym. Dodatkowo zaproponuje się dodatkowy element zmniejszania relacji wydatków publicznych do PKB do poziomu poniżej 40% w przeciągu kilku lat (maksimum 8 lat od włączenia reguły docelowej), co pozwoliłoby na dalsze zmniejszanie obciążeń fiskalnych. Formuła reguły wydatkowej określająca dynamikę wzrostu wydatków objętych tą regułą będzie następująca:
Wrf = f (PKB*, ?NBP ) ? a
gdzie:
PKB* – średnia dynamika wzrostu gospodarczego w okresie referencyjnym.
?NBP ? cel inflacyjny.
7
a ? określany corocznie w ustawie budżetowej, do momentu osiągnięcia relacji wydatków publicznych do PKB poniżej 40%, wskaźnik zmniejszania tej relacji, przy czym zakłada się, że a jest większe od 1,5%, co ma zapewnić odpowiednie tempo zmniejszania relacji wydatków publicznych do PKB.
Wzmocnienie odpowiedzialności i dyscypliny finansów publicznych poprzez wprowadzenie odpowiednich mechanizmów prewencyjnych i korygujących
Wzmocnienie samodyscypliny fiskalnej dysponentów budżetowych, a także autorów rozwiązań prawnych generujących trwałe i sztywne wydatki budżetowe – poprzez zdefiniowanie katalogu odpowiednich mechanizmów prewencyjnych i korygujących. Te pierwsze będą dotyczyć stosowania procedur weryfikacji oceny skutków finansowych aktów prawnych jeszcze na etapie ich powstawania. Zakłada się, że projektodawca określi skutki finansowe na kilka lat w przód (do 10 lat), dzięki czemu możliwa będzie ich weryfikacja, ale także lepsze planowanie budżetowe. Wieloletnie plany finansów publicznych, wprowadzone nową ustawą o finansach publicznych, wymagają dodatkowych instrumentów planowania takich wydatków i ten mechanizm jest, obok budżetu zadaniowego, takim instrumentem. W drugim przypadku ? mechanizmów korygujących chodzi o zapewnienie odpowiedniego zachowania dysponentów budżetowych już w trakcie obowiązywania aktu prawnego, polegającego na przestrzeganiu wyznaczonego limitu kwotowego wydatków wynikających z danego aktu prawnego wprowadzonego po 1 stycznia 2011 r. i określeniu konsekwencji jego przekroczenia. Mechanizmy takie będą powodowały stopniowe ?odsztywnienie? wydatków publicznych, sprzyjające zwiększaniu udziału wydatków rozwojowych.
W efekcie powyższych działań nastąpi wyjście z procedury nadmiernego deficytu i spełnienie kryterium fiskalnego Traktatu z Maastricht określonego w Protokole załączonym do Traktatu (Protokół nr 21 w sprawie kryteriów konwergencji). Jednocześnie nastąpi zmniejszenie, a następnie ustabilizowanie długu publicznego w relacji do PKB. Zapewnienie nieskrępowanego działania automatycznych stabilizatorów koniunktury, nakierowanych na zmniejszenie wahań cyklicznych w gospodarce, pomoże jeszcze lepiej poradzić sobie gospodarce polskiej podczas przyszłych wahań koniunktury. Nastąpi także poprawa wieloletniego planowania budżetowego, zwiększy się przewidywalność polityki budżetowej, 8
a tym samym jej wiarygodność. Wpłynie to na korzystniejsze postrzeganie Polski przez inwestorów zagranicznych z wszelkimi tego pozytywnymi konsekwencjami.
9
2b. Włączenie funkcjonariuszy i żołnierzy do powszechnego systemu emerytalnego
Uzasadnienie
Zgodnie z obowiązującymi przepisami funkcjonariusze Policji, Państwowej Straży Pożarnej, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Więziennej oraz żołnierze zawodowi są objęci zaopatrzeniem emerytalnym, a więc systemem całkowicie odmiennym od systemu powszechnego. Różnica polega przede wszystkim tym, że nie opłacają oni składek, a ich wiek emerytalny jest znacznie niższy od powszechnie obowiązującego.
W myśl przepisów emerytura przysługuje żołnierzowi zawodowemu i funkcjonariuszowi, który w dniu zwolnienia posiada 15 lat służby. Otrzymuje wówczas 40 % podstawy wymiaru emerytury, którą stanowi uposażenie należne funkcjonariuszowi na ostatnio zajmowanym stanowisku.
Kwota emerytury bez uwzględnienia dodatków, zasiłków i świadczeń pieniężnych nie może przekroczyć 75 % podstawy wymiaru emerytury. W przypadku zwiększenia emerytury (emeryturę podwyższa się o 15 % podstawy wymiaru emerytowi, którego inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą) kwota emerytury nie może przekroczyć 80 % podstawy wymiaru emerytury.
Powyższe uprawnienia wynikają z:

Powrót

Ostatnio dodane aktualności

22 sierpnia 2019

Ministerstwo Hejtu – komentarz poseł Leszczyny.

Wkoło słychać głosy oburzenia, że Premier nie dymisjonuje Ziobro. W państwie rządzonym przez normalny…

Czytaj dalej
20 sierpnia 2019

Kolejny udany dyżur na Ławeczce Poświatowskiej

20 sierpnia, poseł Izabela Leszczyna ponownie zasiadła na Ławeczce Poświatowskiej, by…

Czytaj dalej
13 sierpnia 2019

Dyżur na Ławeczce Poświatowskiej

Dyżury poselskie na Ławeczce Poświatowskiej cieszą się niesłabnącym zainteresowaniem Częstochowian, którzy…

Czytaj dalej
12 sierpnia 2019

Poseł Leszczyna gościem Faktów po faktach

W Zbuczynie to był “prawdziwy Jarosław Kaczyński”. Mnie wcale jego słowa…

Czytaj dalej
12 sierpnia 2019

[BLOG] Na marginesie raportu NIK, czyli jak to z uszczelnianiem było

Nie wolno przejść do porządku dziennego nad oskarżeniem, które PiS od 4 lat…

Czytaj dalej